ปี 2569 ครบรอบ 110 ปี “การสหกรณ์ไทย”
ครบรอบ 110 ปี การสหกรณ์ไทย “อธิบดีนิรันดร์” วางเป้า 2 ปี (2569-70) ยึดนโยบาย “DRIVE” ขับเคลื่อนขบวนการสหกรณสู่ความเข้มแข็งมุ่งใช้นวัตกรรมเทคโนโลยีเกษตรแม่นยำ ส่งเสริมการผลิตสินค้า อัตลักษณ์และแปรรูปผลผลิตการเกษตรเพิ่มมูลค่าสูง
นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวว่า คณะรัฐมนตรีได้มีมติกำหนดให้วันที่ 26 กุมภาพันธ์ ของทุกปี เป็น “วันสหกรณ์แห่งชาติ” ซึ่งในปีนี้ครบรอบ 110 ปี การสหกรณ์ไทย กรมส่งเสริมสหกรณ์ จึงได้ร่วมกับขบวนการสหกรณ์ทั่วประเทศร่วมกันจัดกิจกรรมเนื่องในวันสหกรณ์แห่งชาติ ประจำปี 2569 และครบรอบ 110 ปี การสหกรณ์ไทยขึ้น เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองและร่วมเทิดพระเกียรติพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ “พระบิดาแห่งการสหกรณ์ไทย” พระองค์ได้ทรงวางรากฐานการสหกรณ์ในประเทศไทย ทรงส่งเสริมให้มีการจัดตั้งสหกรณ์แห่งแรกของประเทศ คือ “สหกรณ์วัดจันทร์ ไม่จำกัดสินใช้” ณ ตำบลวัดจันทร์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พุทธศักราช 2459 และทรงดำรงตำแหน่ง นายทะเบียนสหกรณ์พระองค์แรก นับเป็นจุดเริ่มต้นของการสหกรณ์ในประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรม
นายนิรันดร์กล่าวถึงการขับเคลื่อนขบวนการสหกรณ์ไทยในโอกาสครบรอบ 110 ปีสหกรณ์ไทย ว่า จะมุ่งเป้าการพัฒนาทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม รวมถึงการพัฒนายกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรและชุมชน ผ่านนโยบาย “DRIVE” โดยวางไทมไลน์ไว้ 2 ปี คือในปี 2569 และ2570 ทั้งนี้เพื่อการพัฒนายกระดับสหกรณ์ ให้มีความเข้มแข็ง การส่งเสริมในเรื่องของการกำกับดูแลสหกรณ์อย่างสมดุล โดยนำหลักธรรมาภิบาลและนำเอานวัตกรรมเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาขบวนการสหกรณ์เพื่อเป็นการให้บริการสมาชิกแบบครบวงจร สำหรับนโยบาย DRIVE ประกอบด้วย D-Development เป็นการพัฒนาสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกรให้มี ความเข้มแข็ง กำหนดตัวชี้วัดไว้อย่างชัดเจนผ่าน 4 มิติ
“ปีที่แล้วเราสามารถรักษาระดับความเข้มแข็งของสหกรณ์ได้เกือบร้อยละ 80 ทั้งสหกรณ์นอกภาคและ ในภาคเกษตร หรือจำนวน 4,815 แห่ง ยกระดับจากชั้น 3 มาชั้น 2 และจากชั้น 2 มาชั้น 1 ในปี 2569 นี้ เราจะยกระดับให้มากขึ้นเพื่อที่จะรองรับการให้บริการสมาชิก รวมถึงการสร้างรายได้ให้กับสมาชิกด้วย” อธิบดี กรมส่งเสริมสหกรณ์เผย
นายนิรันดร์กล่าวต่อว่า ในส่วนตัว R-Regulation คือการกำกับดูแลสหกรณ์ โดยจะนำกฎหมายที่เป็นอุปสรรคในขบวนการสหกรณ์เพื่อดูว่าตรงไหนที่จะมีการปรับแก้ให้เหมาะสมกับปัจจุบัน ส่วน I คือ Innovation and Digital Technology จะนำเอาเทคโนโลยีเข้ามาพัฒนาการดำเนินงานของสหกรณ์ ทั้งการรายงานข้อมูล แบบเรียลไทม์หรือแบบฟอร์มต่าง ๆ เพื่อให้มีความรวดเร็วและเป็นการตรวจสอบย้อนกลับในเรื่องของการป้องกันทุจริตด้วย
ในขณะที่ V-values มีส่วนสำคัญในการยกระดับผลผลิตทางการเกษตรของสหกรณ์ให้มีมูลค่าสูง ไม่ว่า จะเป็นการใช้นวัตกรรมเทคโนโลยีต่างๆ ลดการสูญเสียหรือคงรักษาไว้คุณภาพของสินค้าต่าง ๆ นอกจากนี้ยังวางแผนทำเกษตรแม่นยำ เกษตรอัตลักษณ์ ก้าวไปสู่สินค้าที่มีความปลอดภัยสูงหรือสินค้าอินทรีย์ ซึ่งจะเป็นที่ต้องการของท้องตลาดในกลุ่มคนรักสุขภาพ และสุดท้าย E-Efficiency ก็คือการพัฒนาศักยภาพบุคลากรทั้งในส่วนของสหกรณ์และเจ้าหน้าที่รัฐเพื่อที่จะมีองค์ความรู้ในการเข้าไปแนะนำส่งเสริมเกษตรกรสมาชิก ซึ่งปัจจุบันสังคมผู้สูงอายุมีมากขึ้นโดยเฉพาะในสหกรณ์ ทำให้ต้องเร่งพัฒนาบุคลากรเหล่านี้ให้ความรู้เท่าทันกับสถานการณ์ปัจจุบัน
อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ ยังกล่าวถึงการจัดกิจกรรมแสดงความรำลึกถึงพระกรุณาธิคุณของ พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ “พระบิดาแห่งการสหกรณ์ไทย” โดยในปีนี้จัดยิ่งใหญ่กว่าทุกปีที่ผ่านมา เพราะนอกจากจัดพิธีถวายพานพุ่มสักการะ ณ บริเวณกรมส่งเสริมสหกรณ์ เทเวศร์ สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ และสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร และสำนักงานสหกรณ์จังหวัดทุกจังหวัดทั่วประเทศแล้ว ยังมีการจัดงานที่จ.พิษณุโลก ณ บริเวณลานหน้าสำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม มีการแสดงนิทรรศการ “นับ 1 ถึง 110 ปี การสหกรณ์ไทย” เพื่อย้อนรำลึกถึงความเป็นมาของการก่อตั้งสหกรณ์วัดจันทร์ ไม่จำกัดใช้ ต.วัดจันทร์ อ.เมือง จ.พิษณุโลก ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของสหกรณ์แห่งแรกในประเทศไทย และได้มีการแพร่ขยายการจัดตั้งสหกรณ์ทุกพื้นที่ไปทั่วประเทศ
สำหรับการจัดงานในบริเวณกรมส่งเสริมสหกรณ์ เทเวศร์ กิจกรรมในช่วงเช้าวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 นี้ จะประกอบไปด้วยพิธีทางศาสนา ถวายภัตตาหารเพลเช้าแด่พระสงฆ์ และพิธีวางพานพุ่ม เพื่อน้อมรำลึกถึง พระกรุณาธิคุณของพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ กิจกรรมเผยแพร่นโยบายและอ่านสารนายกรัฐมนตรี (นายอนุทิน ชาญวีรกูล) เนื่องในวันสหกรณ์แห่งชาติ ประจำปี 2569 เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจให้แก่สมาชิกสหกรณ์ และบุคลากรในขบวนการสหกรณ์ เพื่อก่อให้เกิดความเข้าใจและสร้างความร่วมมือในนโยบายสู่กลุ่มเป้าหมาย การจัดแสดงนิทรรศการและผลการดำเนินงานของสหกรณ์ทั่วประเทศ ภายใต้แนวคิด “สมาชิกคือหัวใจ สร้างเศรษฐกิจไทยมั่นคง โดยมีนายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้เกียรติมา เป็นประธานในพิธีในเวลา 08.30 น.
ในส่วนภูมิภาคจะมีการจัดกิจกรรมของขบวนการสหกรณ์ในจังหวัดต่าง ๆ กิจกรรมที่เสริมสร้าง ความสามัคคีของชาวสหกรณ์ เช่น การจัดกิจกรรมสาธารณประโยชน์ การออกร้านจำหน่ายสินค้าสหกรณ์ภายในจังหวัด และกิจกรรมกีฬาสร้างความสามัคคีและการรวมพลังของคนในขบวนการสหกรณ์ นอกจากนี้ กรมฯ ยังได้จัดกิจกรรมทางวิชาการและกิจกรรมการประชาสัมพันธ์ เนื่องในวันสหกรณ์แห่งชาติ ประจำปี 2569 โดยจะเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการผ่านช่องทางออนไลน์ Page Facebook กรมส่งเสริมสหกรณ์อีกด้วย
ปัจจุบันสหกรณ์ในประเทศไทยแบ่งออกเป็น 7 ประเภท ประกอบด้วย สหกรณ์การเกษตร, สหกรณ์ประมงสหกรณ์นิคม, สหกรณ์ร้านค้า, สหกรณ์บริการ, สหกรณ์ออมทรัพย์ และสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน รวม 6,268 แห่ง สมาชิกสหกรณ์กว่า 12 ล้านครอบครัว ซึ่งกรมส่งเสริมสหกรณ์มีนโยบายและทิศทางในการพัฒนาระบบสหกรณ์ ในโอกาสครบรอบ 110 ปี การสหกรณ์ไทย เพื่อให้สหกรณ์เป็นกลไกในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมระดับฐานรากของประเทศ ลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความกินดีอยู่ดีให้กับพี่น้องประชาชน โดยเน้นการจัดตั้งสหกรณ์ที่มีคุณภาพมีความพร้อมร่วมกันแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจให้กับพี่น้องประชาชนอย่างแท้จริง