‘แปลงใหญ่บ้านบัวล้มช้าง’ จ.นครปฐม ผลิตข้าวคุณภาพ พร้อมยกระดับให้บริการทางการเกษตรครบวงจร
นายกิจษารธ อ้นเงินทยากร ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 10 ราชบุรี (สศท.10) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยถึงการดำเนินงานของกลุ่มแปลงใหญ่บ้านบัวล้มช้าง ตำบลหินมูล อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม นับเป็นกลุ่มที่มีศักยภาพการผลิตข้าวในพื้นที่ โดยเข้าร่วมโครงการส่งเสริมระบบเกษตรแบบแปลงใหญ่ ตั้งแต่ปี 2559 และเป็นศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตรต้นแบบของจังหวัดนครปฐม ที่มีการพัฒนาฐานเรียนรู้แก่เกษตรกรในเชิงปฏิบัติ เน้นให้ความรู้การลดต้นทุนการผลิต เพื่อพัฒนาให้เกษตรกรมีองค์ความรู้และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในแปลงของตนเองได้ ซึ่งขับเคลื่อนดำเนินงานภายใต้นโยบายสำคัญของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่มุ่งเน้นการรวมกลุ่มเกษตรกร เพื่อเพิ่ม ขีดความสามารถในการผลิต ลดต้นทุน และสร้างอำนาจต่อรองด้านการตลาด ยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร และพัฒนาสู่ ความยั่งยืนในภาคการเกษตร
จากการลงพื้นที่ติดตามของ สศท.10 พบว่า กลุ่มแปลงใหญ่บ้านบัวล้มช้าง มีพื้นที่ปลูกข้าวประมาณ 1,200 ไร่ สมาชิกเกษตรกร 57 ราย มีนายไพรัช เส็งเจริญ เป็นประธานกลุ่ม ดำเนินการผลิตข้าวเป็นสินค้าหลัก ผ่านมาตรฐาน GAP ปลูกข้าวนาปี และนาปรัง จำนวน 3 สายพันธุ์ ได้แก่ ข้าว กข 41 กข 85 และข้าวหอมปทุม ด้านสถานการณ์การผลิต ปี 2568 แบ่งเป็น ข้าวนาปรัง ได้ผลผลิตรวม ประมาณ 1,200 ตัน ผลผลิตเฉลี่ย 1,000 กิโลกรัม/ไร่ ข้าวนาปี ได้ผลผลิตรวมประมาณ 1,080 ตัน ผลผลิตเฉลี่ย 900 กิโลกรัม/ไร่ โดยจำหน่ายผลผลิตให้โรงสีข้าวในพื้นที่อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม ร้อยละ 50 และโรงสีข้าวอำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี ร้อยละ 50 ด้านการพัฒนาศักยภาพการผลิต กลุ่มมีการดำเนินการลดต้นทุนโดยใช้จุลินทรีย์และฟางในการหมักดิน บำรุงดิน ทำให้ดินสมบูรณ์ ส่งผลให้ลดการใช้เมล็ดพันธุ์ และลดการใช้ปุ๋ย กลุ่มจึงสามารถลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มผลผลิตได้ นอกจากนี้ กลุ่มมีการจ้างใช้โดรนเพื่อความแม่นยำในการหว่านเมล็ดข้าว ทำให้ระยะห่างของการปลูกมีความเหมาะสมต่อ การเจริญเติบโตของข้าว สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตได้
สำหรับการดำเนินงานของกลุ่มแปลงใหญ่บ้านบัวล้มช้าง ได้รับการสนับสนุนเครื่องจักรกลทางการเกษตรจากกรมส่งเสริมการเกษตร และกรมการข้าว เพื่อลดต้นทุนการผลิตให้กับสมาชิกในกลุ่ม ซึ่งสมาชิกสามารถลดต้นทุนการผลิตจากการใช้บริการเครื่องจักรของกลุ่ม อาทิ รถเกี่ยวข้าวให้บริการสมาชิกอัตราไร่ละ 200 บาท ถูกกว่าราคาท้องตลาดไร่ละ 100 บาท รถฉีดสารชีวภัณฑ์ให้บริการสมาชิกอัตราไร่ละ 40 บาท ถูกกว่าราคาท้องตลาดไร่ละ 10 บาท และการให้บริการเช่ายืมเครื่องจักรกลทางการเกษตรอื่น ๆ อาทิ รถดำนา เครื่องคัดเมล็ดพันธุ์ รถแทร็กเตอร์ตักข้าว ให้บริการสมาชิก เพื่อลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มประสิทธิภาพ การผลิตอีกด้วย ทั้งนี้ กลุ่มมีรายได้จากการให้บริการเครื่องจักรกล ประมาณ 200,000 บาท/ปี คิดเป็นกำไรประมาณ 60,000 บาท/ปี
สำหรับการดำเนินงานในระยะต่อไป กลุ่มเตรียมยกระดับมาตรฐานการผลิตและการเป็นผู้ให้บริการทางการเกษตรครบวงจร (Agricultural Service Provider) ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างขั้นตอนการดำเนินการหารือในรายละเอียดกับกรมส่งเสริมการเกษตร อีกทั้ง กลุ่มมีความพร้อมทั้งในเรื่องบุคลากรและองค์ความรู้การทำเกษตร โดยอยู่ระหว่างยื่นขอรับการสนับสนุนรถตีดิน และโดรนจากภาครัฐ เนื่องจากเล็งเห็นว่าการนำโดรนเข้ามาใช้งานในกลุ่ม จะทำให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจการทำเกษตรและรองรับปัญหาแรงงานสูงอายุในภาคเกษตรในอนาคตอีกด้วย หากท่านใดสนใจข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อหรือสอบถามรายละเอียดได้ที่ นายไพรัช เส็งเจริญ ประธานกลุ่มแปลงใหญ่บ้านบัวล้มช้าง ตำบลหินมูล อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม โทร 08 1923 6282 หรือ สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ สศท.10 ราชบุรี โทร 0 3233 7954 หรืออีเมล zone10@oae.go.th